Glasgow Koma Skalası (GKS)
Glasgow Koma Skalası (GKS)
Detaylı Bilgi
İçindekiler [gizle]
Glasgow Koma Skalası (GKS): Bilincin Aynası
Glasgow Koma Skalası (GCS), 1974 yılında Teasdale ve Jennett tarafından geliştirilen ve bugün tüm dünyada "Altın Standart" olarak kabul edilen nörolojik bir değerlendirme yöntemidir. Özellikle kafa travması geçiren hastaların bilinç düzeyini objektif bir şekilde sayılara dökmek ve sağlık personelleri arasında ortak bir dil oluşturmak amacıyla kullanılır. GKS hesaplama aracı, hastanın Göz (Eye), Sözel (Verbal) ve Motor (Motor) tepkilerini analiz ederek hayati risk durumunu ortaya koyar.
GKS Puanlaması Nasıl Yapılır?
Skala üç ana parametreden oluşur ve toplam puan 3 (en kötü) ile 15 (en iyi) arasında değişir. Puanın 0 olma ihtimali yoktur.
1. Göz Yanıtı (E - Eye Response) - 4 Puan
- 4 Puan: Gözler kendiliğinden açık (Spontan).
- 3 Puan: Sesli uyarana karşı gözlerini açıyor.
- 2 Puan: Ağrılı uyarana karşı gözlerini açıyor.
- 1 Puan: Hiçbir durumda gözlerini açmıyor.
2. Sözel Yanıt (V - Verbal Response) - 5 Puan
- 5 Puan: Oryante (Zamanı, yeri ve kişiyi biliyor, düzgün konuşuyor).
- 4 Puan: Konfüze (Sorulara cevap veriyor ama kafası karışık).
- 3 Puan: Uygunsuz kelimeler (Alakasız tek tük kelimeler söylüyor).
- 2 Puan: Anlamsız sesler (İnleme, mırıldanma).
- 1 Puan: Hiçbir ses çıkarmıyor.
3. Motor Yanıt (M - Motor Response) - 6 Puan
- 6 Puan: Emirlere uyuyor (Kolunu kaldır deyince kaldırıyor).
- 5 Puan: Ağrıya lokalize (Ağrıyan yeri eliyle itiyor).
- 4 Puan: Ağrıya çekme (Fleksiyon) yanıtı veriyor.
- 3 Puan: Anormal fleksiyon (Dekortike duruş).
- 2 Puan: Anormal ekstansiyon (Deserebre duruş).
- 1 Puan: Hiçbir hareket yok.
GKS Skorunun Anlamı Nedir?
- 13 - 15 Puan: Hafif kafa travması. Bilinç açık veya çok hafif bulanık.
- 9 - 12 Puan: Orta derece kafa travması. Yakın takip gerekir.
- 3 - 8 Puan: Ağır kafa travması (Koma). Genellikle entübasyon (solunum cihazına bağlanma) ve yoğun bakım gerektirir. Skor 8 ve altı kritik kabul edilir.
Pediatrik GKS Farkı
Bebekler ve küçük çocuklar konuşamadıkları için "Sözel Yanıt" kısmı onlara özel uyarlanmıştır (Örn: Ağlama şekli, huzursuzluk). Aracımız yetişkinler için standart GKS tablosunu kullanmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Gözleri şiş olan hastada nasıl puanlama yapılır?
Eğer göz kapaklarında ödem (şişlik) varsa ve açılamıyorsa "Göz Yanıtı" değerlendirilemez (NT - Not Testable) olarak işaretlenir. Ancak genellikle 1 puan verilir ve nota eklenir.
Entübe hastanın puanı kaç olur?
Entübe (boğazında hortum olan) hasta konuşamaz. Sözel yanıt kısmına "1T" (1 puan + Tüp) yazılır. Bazı modern skalalar entübe hastalar için sözel kısmı çıkarıp skoru düşürür.
Alkol alan kişide GKS güvenilir mi?
Alkol, uyuşturucu veya sedatif ilaçlar bilinci baskılayabilir. Bu durumda ölçülen GKS, beyin hasarını tam yansıtmayabilir. Ancak yine de başlangıç değerlendirmesi olarak mutlaka yapılır.
Yorumlar