Kiriş Esneme Hesaplayıcı - 2026

Modern inşaat dünyasında yapıların güvenliği, sadece kullanılan malzemenin kalitesiyle değil, aynı zamanda bu malzemenin yükler altındaki davranışının doğru tahmin edilmesiyle belirlenir. Kiriş hesabı nasıl yapılır? sorusu, mimar ve mühendislerden evini tadilat yapan bireylere kadar geniş bir kitleyi ilgilendiren temel bir statik konusudur. Profesyonel Kiriş Esneme Hesaplayıcı aracımız, kirişlerin üzerine binen yüklerin miktarını ve bu yüklerin yarattığı sehim (esneme) değerini saniyeler içinde analiz etmenizi sağlar.

Kirişler, üzerine binen yükleri (döşeme ağırlığı, eşya yükü, insan trafiği vb.) düşey elemanlara ileten yatay yapısal elemanlardır. Bu iletim sırasında kirişlerde belirli bir miktar eğilme ve esneme meydana gelmesi kaçınılmazdır. Ancak bu esnemenin yönetmeliklerin belirlediği sınırları aşması, yapısal çatlaklara, performans düşüşüne ve en kötü senaryoda göçmelere neden olabilir. Mukavemet hesaplama programı mantığıyla çalışan sistemimiz, hem çelik hem de betonarme kirişler için en hassas sehim tahminlerini sunar.

Kiriş tasarımında en kritik adımlardan biri geometrik boyutların belirlenmesidir. Kirişin genişliği nasıl hesaplanır? sorusuna cevap verirken, genellikle deprem yönetmelikleri ve statik ihtiyaçlar göz önünde bulundurulur. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'ne (TBDY 2018) göre, betonarme kolonun kirişi en az 25 cm genişliğinde olmalıdır. Kirişin yüksekliği ise sistemin rijitliğini belirleyen en önemli faktördür.

Piyasada sıkça duyulan 25-50 kiriş ne demek? sorusunun yanıtı oldukça basittir: 25 cm genişliğinde ve 50 cm yüksekliğinde bir kesit alanını ifade eder. Bu ölçüler, kirişin atalet momentini belirleyerek esneme kapasitesini doğrudan etkiler. Yükseklik arttıkça kirişin bükülmeye karşı direnci (rijitliği) küpüyle orantılı olarak artar.

Bir kirişin ne kadar yük taşıyabileceği, malzemenin akma sınırı ve kesit özelliklerine bağlıdır. Kiriş yük taşıma hesabı yapılırken, kirişin iki ucu basit mesnetli mi yoksa ankastre mi olduğu çok önemlidir. Statik biliminde en yaygın kullanılan senaryo şudur:

• Basit Kiriş Hesabı: Kirişin iki ucundan serbestçe oturtulduğu durumu ifade eder. Bu durumda maksimum moment tam ortada oluşur.
• Sehim (Deflection) Formülü: Düzgün yayılı bir yük altında sehim δ = (5 * w * L^4) / (384 * E * I) formülü ile bulunur.

Burada 'E' malzemenin elastisite modülü, 'I' ise atalet momenti değerini temsil eder. Aracımız, seçtiğiniz malzemeye (Çelik, Beton, Ahşap) göre otomatik olarak doğru 'E' değerini atar ve kesit ölçülerinize göre 'I' değerini hesaplar.

İnşaat sahalarında sıkça karşılaşılan bir soru da 40 cm kiriş olur mu? sorusudur. Evet, kiriş yükseklikleri ihtiyaca göre 40 cm, 50 cm hatta asmolen döşemelerde 30 cm ile 32 cm arasında değişebilir. Ancak açıklık (iki kolon arası mesafe) arttıkça kiriş yüksekliğinin de artması gerekir. Genelde açıklığın 1/10'u veya 1/12'si kadar yükseklik seçilmesi (Örn: 5 metre açıklık için 50 cm kiriş) iyi bir mühendislik yaklaşımıdır.

Kiriş Ölçüleri belirlenirken sadece estetik değil, sehim sınırı da gözetilmelidir. L/300 veya L/500 gibi sınır değerler, kirişin uzunluğuna oranla ne kadar esnemesine izin verileceğini belirler. Örneğin 6 metre (600 cm) bir kirişte L/300 sınırı, maksimum 2 cm esnemeye izin verildiği anlamına gelir.

Sadece düz kirişler değil, özellikle çatı ve geniş açıklıklı sanayi yapılarında kullanılan Truss hesaplama (Makas hesabı) yöntemleri de araç içeriğimizde teknik bilgi olarak yer alır. Truss sistemleri, kirişlerin üçgen parçalar halinde birleştirilerek moment yerine sadece eksenel kuvvetlere (çekme/basınç) maruz kalmasını sağlar. Bu sayede Çelik kiriş Ölçüleri çok daha hafif seçilebilirken, taşıma kapasitesi katlanarak artar.

Mühendislik analizlerinin kalbi Moment diyagramı hesaplama motorumuzdadır. Kirişe binen yükler, kiriş boyunca farklı noktalarda farklı iç kuvvetler yaratır. Kirişlerde EĞİLME momenti hesabı yapılarak, en fazla zorlanan kesitler tespit edilir ve donatılandırma (veya çelik profil seçimi) buna göre yapılır. Basit bir kirişte üniform yük altında moment diyagramı parabolik bir yapı izler.

Karmaşık yazılımlara ihtiyaç duymadan, Basit kiriş Hesabı Excel tablolarının sunduğu hızı ve Mukavemet hesaplama programı profesyonelliğini web arayüzümüzde birleştirdik.

Statik projelerde kiriş genişliği (b), genellikle kolon genişliğine uyumlu seçilir. Ancak minimum genişlik Türkiye yönetmeliklerine göre 25 cm'dir. Çok ağır yükler taşıyan sanayi yapılarında bu genişlik 40-60 cm'ye kadar çıkabilir.

1. Yüklerin belirlenmesi (Zati ağırlık, kaplama yükü, hareketli yük).
2. Kiriş açıklığının ve mesnet tipinin seçilmesi.
3. Maksimum moment ve kesme kuvvetinin hesaplanması.
4. Kesit ölçüleri ve malzeme mukavemetinin kontrol edilmesi (Sehim kontrolü dahil).

25 cm kalınlığında, 50 cm yüksekliğinde bir kiriştir. Standart konut projelerinde en yaygın kullanılan tiplerden biridir. Ancak eviniz için uygun olup olmadığına, binanızın toplam yükü ve kolon arası mesafelerine göre bir statik mühendis karar vermelidir.

Hayır, çelik çok daha mukavemetli bir malzemedir. Bu nedenle Çelik kiriş Ölçüleri (IPE, HEA, IPN profiller) betonarme kirişlere göre çok daha ince ve zarif olabilir. Örneğin 6 metre geçmek için 30 cm'lik bir çelik profil yeterliyken, betonarmede 50-60 cm yükseklik gerekebilir.

Diyagram, kirişin hangi noktasında çatlama veya kırılma riskinin en yüksek olduğunu görselleştirir. Üstten binen yüklerde kirişin alt kısmında çekme gerilmeleri oluşur, bu yüzden betonarme kirişlerin altına daha fazla çelik donatı konulur.

Basit projeler ve hızlı kontroller için online hesaplayıcılar yeterlidir. Ancak bina inşaatı gibi hayati önem taşıyan işlerde mutlaka lisanslı ve resmi onaylı mühendislik yazılımları ve uzman onayı gereklidir.